محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه

شرح حال صفى 10

ديوان صفيعلى شاه ( فارسى )

صفى على شاه در بحر الحقائق اصطلاحات عرفانى و دينى و سير و سلوك را بنظم و شرح تفسير فرموده است اصطلاحاتى نظير : اسم ، اسم اعظم ، اصطلام اعراف ، افراد ، الآن الدائم ، اوتاد و غيره درين مثنوى از نظر او و طريقتش توضيح و بيان شده است مثلا درباره « اوتاد » گويد : ز اوتاد ار بپرسى چار مردند * كه هريك در مقام خويش فردند جهان را در مقام حفظ و سكنند * جهات سته را اين چار ركنند محل نظرهء خلاق كونند * معين ملك و خود در عين عونند در اين مثنوى به ترتيب حروف تهجى رموز اصطلاحات عرفانى و طريقت و شريعت شرح و تفسير يافته مثلا در باب قاف « قطب » را چنين بيان مىدارد : بود قطب آن محل نظرة اللّه * كه عالم را بود در هر زمان شاه خود او بر قلب اسرافيل باشد * مراتب را ازو تكميل باشد شنو باز از مقام قطب الاقطاب * شد آن قطبيت كبرى در القاب بود آن باطن احمد بتخصيص * كه از وى مانده ميراث آن بتشخيص بود ميراث فرزندان و آلش * خليفه‌زادگان باكمالش